Strona głównasady

Dział sady

Szkodniki w uprawie truskawek kwieciak malinowiec, węgorek niszczyk

Data: 2020-10-24, Data edycji: 2020-11-21

Szkodniki występujące na truskawkach.Truskawki uprawa opryski.


Przeczytaj wiecej: truskawki- terminarz prac, zakładanie plantacji, nawożenie, choroby truskawek

Kwieciak malinowiec.


Jest to czarny, pokryty delikatnymi szarymi włoskami chrząszcz, długości około 4 mm, z długim ryjkiem. Uszkodzenia kwiatów powodują wyłącznie samice. Składają one jaja do pąków kwiatowych, następnie podcinają pod pąkiem szypułkę, która się nadłamuje. Brunatny, podcięty pąk kwiatowy najpierw zwisa bezwładnie, potem spada na ziemię. Składanie jaj rozpoczyna się na początku maja, 1 – 4 dni przed rozpoczęciem kwitnienia, gdy rozluźniają się pąki kwiatowe. Największe nasilenie składania jaj przypada na kilka dni przed pełną kwitnienia. Jedna samica składa 60 – 80 jaj, zwykle po 1 do każdego pąka. Wylęg larw następuje w 6 – 11 dni po złożeniu raj. W leżącym na ziemi pąku znajdują one dobre warunki do rozwoju. Wpąkach nie podciętych lub utrzymujących się na szypułce nie mogą go dokończyć. Przez pierwsze dni odżywiają się one pyłkiem i słupkami, a następnie zjadają dno kwiatowe. Przepoczwarzenie następuje po trzech, czterech tygodniach. Młode chrabąszcze pojawiające się w czerwcu żerują z dwa, trzy tygodnie na liściach, wygrywając w nich niewielkie, okrągłe dziurki, a następnie chronią się w kryjówkach zimowych. Zimują resztkach roślinnych, między grudkami gleby, pod opadłymi liśćmi lub w spękaniach kory drzew rosnących w pobliżu truskawek. Kryjówki te opuszczają w kwietniu, w temperaturze dziennej powyżej 12 stopni Celsjusza, i żerują na młodych liściach, w których wygryzają dziurki o średnicy 1 mm.
Kwieciak malinowiec występuje powszechnie. Na licznych plantacjach powoduje ogromne szkody, obniżając plon o 20-50%.
Zwalczanie. Truskawki uprawa opryski. Do zniszczenia kwieciaka malinowca wystarczy jedno opryskiwanie. Należy ją przeprowadzić w okresie pojawienia się chrząszczy, kiedy rozluźniają się pąki w kwiatostanach, na kilka dni przed kwitnieniem. Przy licznym występowaniu szkodnika konieczne jest powtórzenie opryskiwania w 7 – 10 dni później.

Tutkarz truskawkowiec.


Tutkarz truskawkowiec jest ciemno–niebieskawo-zielonkawym chrząszczem, długości 4,5 mm. Chrząszcze zimują w glebie, z której wychodzą w końcu marca lub na początku kwietnia. Żer rozpoczynają na liściach, w których wygryzają dziurki, a następnie przechodzą na ogonki liściowe i łodygi kwiatostanów oraz wyrastające rozłogi. Samica po złożeniu jaj w łodydze kwiatostanu przegryza ją poniżej tego miejsca. Larwa rozwija się w łodydze, a przed przepoczwarza się w glebie.
Zwalczanie. Przed wyrastaniem kwiatostanów należy opryskiwać rośliny środkami chemicznymi.
a

Węgorek truskawkowiec i węgorek chryzantemowiec.


Nicienie te są szkodnikami nadziemnych części roślin, występują powszechnie na truskawkach i czynią dużych szkody. Do roślin żywicielskich węgorka truskawkowca oprócz truskawek należą liczne chwasty, jak jaskier rozłogowy, gwiazdnica, fiołek polny i pięciornik. Węgorek chryzantemowiec żeruje też na chryzantemach, porzeczce czarnej, a także na agreście, ostrówce, bławatków, starcu pospolitym, przetaczniku i lepczycy. W Polsce bardziej groźny jest węgorek truskawkowiec, gdyż węgorek chryzantemowiec występuje rzadko.
Charakterystycznymi objawami porażenia truskawek są zniekształcenia nadziemnych części, skarłowacenie całej rośliny i opóźniony jej rozwój wiosną. Ogonki liściowe, podobnie jak łodygi kwiatostanów, są krótkie, grube, sztywne i kruche. Blaszki liściowe zanikają. Kwiaty, często o zielonych, małych płatkach korony i dużych działkach kielicha, są również zniekształcone. Zniekształcenie kwiatostanów wywoływane jest wyłącznie przez węgorka truskawkowca. Owoców tworzy się niewiele, a przy tym ze względu na deformacje i zdrobnienie nie przedstawiają wartości handlowej. Najsilniejsze objawy uszkodzenia truskawek widoczne są wiosną podczas kwitnienia oraz późną jesienią. Silnie porażone rośliny często zamierają.
Występowaniu węgorków sprzyja wilgotna pogoda i niezbyt wysoka temperatura. Nicienie te żyją na powierzchni rośliny, przede wszystkim wokół wierzchołka wzrostu, na młodych pędach i nierozwiniętych liściach. Węgorek chryzantemowiec może jednak wnikać i żerować również wewnątrz niektórych roślin. Z nakłutych sztylecikiem komórek nicienie wysysają ich zawartość, a jednocześnie wydzielają do komórek szkodliwe dla roślin substancje. W wyniku żerowania nicieni dochodzi do zahamowania rozwoju roślin, a często również do ich zamierania.
W ciągu roku pojawia się kilka pokoleń nicieni. Wszystkie stadia rozwojowe zimują w pąkach truskawki. Nicienie przenoszą się głównie wraz z sadzonkami. W glebie przeżywają najwyżej miesiąc. Na polu mogą jednak przetrwać dłuższy czas na roślinach żywicielskich.
Zwalczanie. Najpewniejszym sposobem zwalczania nicieni pąkowo – liściowych jest odkażanie sadzonek i produkowanie z nowego materiału sadzeniowego. Obecnie odkażanie wykonuje się głównie metodą chemiczną.
Plantacje towarowe należy zakładać wyłącznie z roślin wolnych od nicieni. Usuwanie roślin z objawami porażenia przez nicienie jest celowe w pierwszym roku uprawy. Bardzo duże znaczenie ma natomiast odchwaszczanie plantacji. Chwasty są nie tylko żywicielami nicieni, ale stwarzają również warunki sprzyjające rozwojowi tych szkodników. Utrzymywanie gleby w czarnym ugorze przez trzy miesiące przed zakładaniem plantacji przyczynia się do uwolnienia od nich gleby, bez roślin żywicielskich bowiem mogą wytrzymać tylko przez krótki czas. Jest to szczególnie ważne dla plantacji matecznej.

Węgorek niszczyk.


Rasa występująca na truskawkach opanowuje również inne gatunki roślin, np. groch, gorczycę, łubin wieloletni, ogórki, pomidory i cebulę.
Węgorek niszczyk żeruje wewnątrz nadziemnych części truskawek. Wywołuje zniekształcenia i hamuje wzrost roślin. Liście są pomarszczone, a ich brzegi zagięte w dół. U podstawy nerwów głównych, na ogonkach liściowych, szypułkach kwiatowych i rozłogach tworzą się wzdęcia, w których znajdują się nicienie. Owoce są miękkie, a ich na ich powierzchni pojawiają się jasne plamy. Silnie porażone rośliny zamierają.
W ciągu lata występuje 4-5 pokoleń szkodnika. Zimuje w stadium larwy w pąkach lub w liściach truskawek. Z gnijących organów roślin nicienie przechodzą do gleby, w której mogą przeżyć rok, a w obecności chwastów – dłużej. W zasuszonych częściach roślin mogą natomiast przetrwać nawet 20 lat, aktywne życie rozpoczynając przy dostępie wody. Węgorek niszczyk rozprzestrzeniany jest przez sadzonki, a także przez narzędzia oraz z wodą w czasie deszczu lub nawadniania. Szkodnik poraża większość odmian truskawek.
Zwalczanie. Na terenach występowania węgorka niszczyka nie należy zakładać plantacji truskawek po roślinach, które są żywicielami tego szkodnika. Plantację należy zakładać ze zdrowych sadzonek. Jeśli nawet posadzone rośliny ulegną porażeniu w trakcie produkcji, uszkodzenia będą słabsze niż przy zakładaniu plantacji z chorych sadzonek. Zdrowe sadzonki uzyskuje się z roślin matecznych traktowanych przez 15 minut wodą o temperaturze 48 stopni Celsjusza. Ponieważ temperatura ta jest zabójcza dla roślin, zabieg ten należy wykonać w okresie ich spoczynku. Najlepiej nadają się do tego celu sadzonki przechowywane w chłodni. Odkażone sadzonki sadzi się w szklarni. Koniecznie należy usunąć z plantacji i niszczyć chore rośliny. Aby zapobiec przenoszeniu węgorka na narzędziach, zabiegi związane z pielęgnowaniem roślin trzeba wykonać najpierw na tej części plantacji, na której szkodnik nie występuje.

Mątwik północny i inne nicienie atakujące korzenie.


Mątwik północny jest pasożytem bardzo wielu roślin. Na truskawkach występuje często, głównie na lekkich glebach. Na korzeniach opanowanych przez mątwika północnego tworzą się drobne zgrubienia, w których znajdują się larwy, dorosłe samice i jaja szkodnika. Opanowane rośliny karłowacieją, żółkną, więdną i często zamierają. Larwy wnikają do młodych korzeni, w których przebywają w okolicach wierzchołka wzrostu. Podczas żerowania wydzielają do tkanek enzymy. Pod wpływem enzymów tworzą się olbrzymie komórki, doprowadzające do powstania wyrośli. Samice osiągają w nich dojrzałość płciową i składają liczne jaja.

Korzeniak szkodliwy.


Korzeniak szkodliwy podobnie jak mątwik północny żeruje i rozwija się wewnątrz korzeni (występuje przede wszystkim na glebach lekkich). Powoduje nekrozę i czernienie tkanki kolorowej korzeni oraz ich zamieranie. Przyczyną tych uszkodzeń są między innymi substancje toksyczne tworzące się w wyniku rozkładu związków fenolowych pod wpływem enzymów wydzielanych przez nicienie. Szkodliwość tych nicieni jest duża. Wszystkie stadia rozwojowe tego gatunku są wrażliwe na wysychanie i giną w zaschniętych korzeniach. Występuje on również w glebie, w której w czasie suszy przechodzi w stan życia utajonego.
Zwalczanie nicieni korzeniowych. Plantacje należy zakładać ze zdrowych sadzonych. Również gleba musi być wolna od tych szkodników. Przed truskawkami nie należy uprawiać roślin atakowanych przez nicienie. Dobre rezultaty daje natomiast uprawa roślin wydzielających specyficzne substancje szkodliwe dla nicieni. Do takich roślin należy aksamitka. Przed założeniem plantacji przeprowadza się analizy gleby na obecność nicieni. Jest to szczególnie ważna czynność przed zakładaniem plantacji matecznej.

Roztocz truskawkowy.


Niewidoczny gołym okiem, jest jednym z najważniejszych szkodników truskawki. Odżywia się sokami wysysanymi z rozwijających się liści i innych organów, niszcząc przy tym liczne komórki. W zależności od liczby żerujących osobników następuje zahamowanie wzrostu roślin, przebarwienie i zniekształcenie liści, kwiatostanów i owoców.
Najsilniej atakowane są młode, jeszcze zwinięte liście, które w wyniku żerowania roztocza bardzo często w krótkim czasie zamierają. Na roślinie wyrastają jedynie nieliczne i krótkie rozłogi. Opanowane rośliny dają niski plon drobnych i zniekształconych owoców lub też wskutek zniekształceń kwiatów nie owocują wcale. Uszkodzenia roślin nasilaj a się w okresach suszy. Giną wówczas bardzo liczne rośliny. Stwierdzono, że występowanie ponad 20 roztoczy na jednym liściu truskawki powoduje tak silne zniszczenie liści, że rośliny zasychają. Szkody wyrządzone przez roztocza truskawkowego są ogromne, sięgają 50-70% plonu. Niektórych rejonach uprawy szkodnik ten w krótkim czasie niszczy całe plantacje. Najliczniej występuje na starszych plantacjach.
Zimują samice roztocza, które znajdują kryjówki między łuskami okrywającymi pąki i ogonki liściowe u nasady rośliny. Z kryjówek tych wychodzą już w marcu (w temperaturze 8-10 stopni Celsjusza). Jedna samica składa około 40 jaj. Rozwojowi szkodnika sprzyjają wysoka temperatura i duża wilgotność względna powietrza, która jest zwykle wyższa na zachwaszczonych plantacjach. W ciągu roku występuje 3 – 5 pokoleń. Największe nasilenie występowania szkodnika przypada na lipiec, sierpień i wrzesień. Szkodnik przechodzi z rośliny na roślinę po bezpośrednio w stykających się liściach. Przenoszą go również pszczoły, wiatr, woda z opadów atmosferycznych oraz ludzie na narzędziach i ubraniu. Na nowe plantacje dostaje się przede wszystkim wraz z sadzonkami.
Zwalczanie. Nowe plantacje należy zakładać wyłącznie z sadzonek wolnych od roztocza. W warunkach polowych roztocz truskawkowy jest trudny do zwalczenia. Na plantacji towarowej opryskiwania przeciwko szkodnikowi należy wykonać zaraz po zbiorze owoców. Koszenie liści po zbiorze przyczynia się do ograniczenia liczby roztoczy i zwiększenia skuteczności środka chemicznego.

Przędziorek Chmielowiec.


Jest szkodnikiem wielu roślin uprawnych i dziko rosnących. Na truskawkach występuje powszechnie i przy dużej liczebności wyrządza poważne szkody. Żeruje przeważnie na dolnej stronie blaszek liściowych, które oprzędza delikatną pajęczyną. W wyniku zniszczenia komórek przez przędziorka chmielowca na liściach robią małe żółtozielone przebarwienia, a potem one brunatnieją i usychają. Na roślinach opanowanej przez przędziorka tworzą się nieliczne pąki kwiatowe. Owocowanie w następnym roku jest słabe – a owoce złej jakości. Z powodu silnego wycieńczenia rośliny nie są wytrzymałe na mróz i często giną podczas zimy. Najsilniejsze uszkodzenia występują w czerwcu i w lipcu. W następstwie żerowania przędziorka bardzo często dochodzi do masowego zasychania roślin (zwłaszcza podczas suchej pogody) oraz znacznego obniżenia plonu w następnym roku.
Szkodnik rozmnaża się bardzo szybko. W ciągu roku w zależności od pogody występuje 4 – 5 pokoleń. Rozwojowi przędziorka chmielowca sprzyjają gorąca i sucha pogoda oraz ciepłe stanowiska. Zimują samice u nasady porażonych roślin, pod resztkami roślinnymi lub w innych kryjówkach. Wiosną, w końcu kwietnia lub na początku maja, wychodzą na truskawki lub na krzewy owocowe oraz na chwasty, na których żerują i składają jaja. Jedna samica składa około 100 jaj. Zimujące samice pojawiają się w okresie od sierpnia do października.
Zwalczanie. Opryskiwanie przeciwko przędziorkowi chmielowcowi wykonuje się w zasadzie przed kwitnieniem i po zbiorze owoców. W przypadku licznego występowania tego szkodnika zalecane jest dodatkowe opryskiwanie w czasie kwitnienia, nie później jednak niż 10-15 dni przed pierwszym zbiorem owoców. W terminie tym dozwolone jest zastosowanie insektycydów o krótkim okresie prewencji.

Chrabąszcz majowy.


Larwy chrabąszcza majowego – pędraki-wyrządzają na plantacjach truskawki duże szkody. Podgryzając korzenie, powodują zasychanie roślin. Samice chrabąszcza majowego składają jaja w glebie na głębokości 15-20 cm. Jedna samica może złożyć 50 jaj. Z jaj złożonych przez samice wylęgają się biało kremowe pędraki z dużą brunatną głową i trzema parami nóg. Susza panująca po wylęgu larw jest dla nich zabójcza, dzięki czemu w suchych latach pozostaje w glebie niewiele pędraków. Ich rozwój w glebie trwa 4 lata. Największe szkody wyrządzają w trzecim roku życia. W czwartym roku w czerwcu pędraki kończą żer i schodzą do głębszych warstw gleby, gdzie się przepoczwarczają. Wylęg chrabąszczy następuje w sierpniu, ale z ziemi wychodzą dopiero w maju następnego roku. Masowe wystąpieniach chrabąszczy powtarzają się co 4 lata. W ciągu dnia ukrywają się one między liśćmi, a żer rozpoczynają wieczorem. Zżerają wówczas liście wielu gatunków drzew, w przypadkach masowego występowania powodują gołożer.
Zwalczanie. Bardzo ważne znaczenie ma odpowiedni wybór pola pod plantację truskawek. Pod plantację nie należy wybierać pól po wieloletnich roślinach motylkowych oraz położonych w pobliżu lasów liściastych. Na polu, na którym po przekopaniu jednego metra kwadratowego na głębokość 20 cm, znaleziono trzy pędraki, mogą wystąpić tak duże szkody, że plantacja wskutek zniszczenia wielu roślin stanie się nieopłacalna.
W rejonach występowania szkodnika konieczne jest skontrolowanie liczebności pędraków glebie i zniszczenie ich przez założeniem plantacji. Do tego celu nadaje się preparaty chemiczne. Duże znaczenie w zwalczaniu pędraków ma głęboka orka, przyczyniająca się do wydobycia ich na powierzchnię i zniszczenie przez ptaki.

Opuchlaki.


Są to chrząszcze. Na plantacjach truskawek żeruje głównie opuchlak rudonóg, lecz często spotykane są również opuchlak lucernowiec, opuchlak chropawy i opuchlak ciemny. Występują one w licznych rejonach uprawy truskawek w Polsce. Szczególnie duże szkody wyrządzają one na plantacjach z południową wystawą, założonych na glebach lekkich.
Na rośliny wychodzą nocą i odżywiają się liśćmi. Larwy ich żerują na korzeniach. W grubszych korzeniach wygryzają jamy, całkowicie niszczą drobne korzenie. Uszkodzenia korzeni powodują osłabienie wzrostu oraz doprowadzają do więdnięcia zasychania całych roślin. Na plantacjach, z powodu uszkodzenia licznych sąsiadujących ze sobą roślin, powstają gołe place. Największe szkody wyrządzają wiosną na plantacjach najstarszych, czteroletnich, mniejsze na 3-letnich i najmniejsze na jedno i dwuletnich. Larwy opuchlaków, białawe, beznogie, lekko zgięte, długości około 5 mm, są najbardziej żałosne wiosną na krótko przed przepoczwarczeniem się. Następuje ono w glebie pod koniec kwietnia truskawek. W czasie zbioru owoców wychodzą na rośliny młode chrząszcze, które wygryzają dziurki oraz półkoliste zatoki na brzegach blaszek liściowych. Samice są bardzo płodne. Każda z nich może złożyć do gleby w pobliżu rośliny 300-600 jaj. Larwy wylęgają się po 10- 12 dniach, wchodzą do gleby i żerują na młodych korzeniach, nie czyniąc w tym czasie większych szkód. Duże szkody powodują dopiero wiosną. Szkodnik zimuje w glebie na głębokości 10-30 cm, głównie w stadium larwy, mogą jednak zimować również chrząszcze.
Zwalczanie. Aby zapobiec szkodom powodowanym przez opuchlaki, nie należy zakładać plantacji truskawek po wieloletnich trawach i roślinnych motylkowych lub w pobliżu tych roślin. Na polu, na którym stwierdzono występowanie opuchlaków, konieczne są identyczne zabiegi chemiczne przed założeniem plantacji truskawek, jak w przypadku zwalczania pędraków.

Przeczytaj również:

Choroby truskawki, szara pleśń, mączniak prawdziwy, werticylioza Zabiegi powodujące ograniczenie występowania chorób.

Zakładanie plantacji truskawek, hodowla truskawek Zakładanie plantacji truskawek. Kupić sadzonki 20—-50%, resztę zaś rozmnożyć na własnej plantacji z rozłogów wyrastających w pierwszym roku.

Nawożenie agrestu, maliny nawożenie, nawożenie truskawek wiosną Nawożenie agrestu, malin i truskawek- zaleca się stosować obornik, kompost czy torf co dwa lata,

Truskawki uprawa zima, wiosna, po zbiorach i jesienią. Terminarz prac. Z podziałem na poszczególne miesiące. Czynności, o których nie wolno zapominać.