Strona głównasady

Dział sady

Poziomka uprawa, uprawa poziomek z nasion, kiedy sadzić poziomki

Data: 2021-10-17, Data edycji: 2021-10-17

Poziomka uprawa- rozmnażanie.


Poziomki rozłogowe uprawia się przez sadzonki, poziomki bezrozłogowe – głównie z nasion, rzadziej przez podział roślin matecznych.

Uprawa poziomek z nasion


Nasiona poziomek powinny pochodzić z owoców dojrzałych, dużych, dobrze zabarwionych i wykształconych. Takie nasiona gwarantują uzyskanie dobrej rozsady. Uprawa poziomek z nasion w dużej mierze zależy od ich pozyskania. Owoce na nasiona powinny być zaokrąglone na końcach. Owoce o końcach wydłużonych są zwykle mniej smaczne, ponieważ wierzchołki ich są niedojrzałe i gorzkawe. Owoce na nasiona zbiera się z roślin odznaczających się dużą plennością, równomiernością dojrzewania i zdrowotnością. Nasiona oddziela się od miąższu po wysuszeniu owoców. Można też rozgniecione i zalane wodą owoce poddać fermentacji w ciepłym pomieszczeniu przez 24 godziny. Następnie fermentującą miazgę umieszczoną na sicie, przemywa się bardzo dokładnie strumieniem wody, oddzielając w ten sposób nasiona od miąższu. Uzyskane nasiona należy wysuszyć w przewiewnym, zacienionym miejscu.

Kiedy sadzić poziomki?


Termin sadzenia zależy od terminu siewu. Z nasion wysianych w lutym można uzyskać rozsadę w połowie maja. Z nasion wysianych w kwietniu lub maju rozsada będzie gotowa do sadzenia w sierpniu, lub we wrześniu. Nasiona wysiewa się do skrzynek lub inspektu z ziemią kompostową wymieszaną z tortem i piaskiem. W późniejszych terminach (maj-czerwiec) można je również wysiewać wprost na zagon, do bardzo starannie przygotowanej gleby. Wysiane nasiona należy przygnieść i przysypać cienką warstwą ziemi z piaskiem (w inspekcie, skrzynce) czy ziemi kompostowej (na zagonie), zalecane jest również przykrycie skrzynek gazą, która zapobiega odsłanianiu nasion podczas podlewania i zmniejsza wysychanie powierzchniowej warstwy ziemi. Gazę zdejmuje się, gdy pojawiają się pierwsze siewki. Glebę należy utrzymywać w odpowiednie wilgotnym stanie. Po pojawieniu się 2-3 liści siewki pikuje się do skrzynek lub inspektu wypełnionych mieszaniną ziemi kompostowej, torfu i piasku w rozstawie 5x3,5 cm. Okres produkcji rozsady od chwili wysiania nasion do posadzenia na polu trwa około 80 dni.

Zakładanie i pielęgnacja plantacji.


Wymagania klimatyczne i glebowe.

Poziomki wymagają gleby wilgotnej, próchnicznej, w dobrej strukturze, wolnej od chwastów. Najodpowiedniejsze są gleby gliniasto – piaszczyste o dużej zawartości próchnicy i odczynie lekko kwaśnym (pH 6,0-6,5). Poziomek nie należy sadzić na suchych piaskach lub ciężkich, zasklepiających się i pękających iłach. Wymagania wodne poziomek są duże. System korzeniowy poziomek jest umieszczony bardzo płytko pod powierzchnią gleby i dlatego silnie reagują one na niedobór wody. Zakładanie większych plantacji poziomek bez możliwości nawadniania jest ryzykowne ze względu na zasychanie lub poważne uszkodzenia roślin. Nadmiar opadów atmosferycznych podczas kwitnienia i owocowania obniża plon. Liczne kwiatostany, owoce i liście ulegają w czasie długotrwałych opadów porażeniu grzybami powodującymi szarą pleśń i białą plamistość liści. Poziomki źle się udają również nazbyt wilgotnych glebach oraz na terenach, gdzie przez dłuższy czas woda zalega na powierzchni gleby. Woda gruntowa powinna się znajdować na głębokości 60-80 cm. Niekorzystne jest dla poziomek nadmierne nasłonecznienie, zwłaszcza w okresach braku opadów atmosferycznych. Takie warunki przyczyniają się do zmniejszenia plonu i wielkości owoców, skracają okres zbiorów, a często doprowadzają do zasychania całych roślin. Poziomki wymagają podobnego stanowiska jak truskawki. Na terenach pagórkowatych najlepiej udają się na skłonach południowo-zachodnich i południowo-wschodnich.

Poziomka uprawa- przygotowanie gleby.


Przed założeniem plantacji należy dobrze przygotować glebę. Przedplonem poziomek mogą być te same rośliny, które są uprawiane przed założeniem plantacji truskawek. Bardzo duże znaczenie dla dobrego wzrostu i owocowania poziomek ma usunięcie chwastów trwałych i jednorocznych przed założeniem plantacji.
Pole należy nawieźć obornikiem w dawce 40-50 ton na hektar. Dobre rezultaty daje również zastosowanie pomiotu kurzego zmieszanego ze ściółką. Konieczne jest jednak wcześniejsze przyoranie tego nawozu lub przekompostowanie go w pryzmach.

Kiedy sadzić poziomki?


Termin sadzenia poziomek zależy od pory przygotowania materiału sadzeniowego. Na plantacjach towarowych uprawia się przede wszystkim bardziej plemienne poziomki bezrozłogowe. Materiał sadzeniowy przygotowują sami producenci z nasion nabytych w sklepach ogrodniczych. Poziomki sadzone w maju wydają jeszcze w tym samym roku plon sięgający 3 tony z hektara. Sadzonki poziomek rozłogowych dostępne są w miesiącach letnich i jesiennych.
Przed zakładaniem plantacji latem konieczne jest noc przed sadzeniem roślin zlanie pola wodą, a w razie potrzeby – również podlanie posadzonych roślin.
We wrześniu gleba zawiera najwięcej wody i dlatego poziomki posadzone w tym terminie lepiej się przyjmują. W ogrodach przydomowych poziomki sadzi się na zagonach szerokości 1,2 m w rozstawie 30x20-25 cm lub na zagonach szerokości 3 m w rozstawie 30x35 cm. W pierwszym przypadku na 10 m2 zagonu potrzeba od 133 do 166 sadzonek, w drugim 95 sadzonek. Bezrozłogowe poziomki, zalecane do powszechnej uprawy, mogą być gęściej sadzone w rzędach niż poziomki rozłogowe. Wszystkie prace na zagonach wykonuje się ręcznie.
Plantacje towarowe zakłada się rzędowo. Na żyznych glebach rośliny rozrastają się silnie, wobec czego odległość między rzędami powinna wynosić 60 cm, a nawet 70 cm.
Najczęściej poziomki uprawia przez 2-3 lata, jednak niektóre odmiany dają dobre wyniki tylko w prawie jednorocznej. Większość odmian daje najwyższy plon w drugim roku owocowania.
Pielęgnowanie roślin. Wczesną wiosną należy usunąć z roślin zeszłoroczne liś
cie. Usunięcie starych liści, zwykle chorych, ma bardzo duże znaczenie, są one bowiem miejscem zimowania grzyba powodującego białą plamistość liści. Choroba ta występuje na poziomkach powszechnie i wyrządza duże szkody. Chemiczne zwalczanie choroby jest utrudnione z powodu owocowania trwającego całe lato, do połowy października.
Podlewanie lub nawadnianie, wykonywane systematycznie, zapobiega zasychaniu roślin i przedłuża ich owocowanie. Odchwaszczanie wykonuje się w miarę potrzeby, nie dopuszczając do rozrośnięcia chwastów. W maju pod owocującymi roślinami rozkłada się ściółkę ze słomy. Poziomki wymagają obfitego nawożenia mineralnego w drugim i w trzecim roku uprawy. Na polu nawiezionym przed założeniem plantacji nawozami organicznymi zasilanie roślin nawozami mineralnymi w pierwszym roku uprawy jest w zasadzie zbędne.

Szkodniki i choroby poziomek i ich zwalczanie.


Na poziomce mogą występować niektóre choroby i szkodniki porażające truskawkę. Najgroźniejsze choroby poziomek zalicza się szarą pleśń i białą plamistość liści. Często obserwuje się również werticyliozę i inne zgnilizny korzeni oraz owoców. Pąki kwiatowe i kwiaty porażone szarą pleśnią brunatnieją i zasychają, owoce gniją. W bardzo wilgotnych warunkach porażeniu ulegają również rozłogi i liście, co objawia się dużymi wodnymi plamami.
Usuwanie wczesną wiosną starych liści, a w okresie zbiorów – gnijących owoców przyczynia się do zmniejszenia źródeł infekcji. Ważną rolę odgrywa również utrzymanie plantacji w stanie wolnym od chwastów.

Zbiór owoców.


Zbiór przeprowadza się 2-3 razy w tygodniu. Jedna osoba zbiera na godzinę 1,5 – 2 kg owoców. Owoce zbiera się bez szypułek i bez kielicha, w stanie pełnej dojrzałości, nieprzejrzałe. Niedojrzałe owoce są mało smaczne, kwaśne, niearomatyczne, owoce przejrzałe natomiast źle znoszą transport.
Zbiór należy przeprowadzić w godzinach rannych lub popołudniowych. Owoce zbierane podczas deszczu lub w najbardziej upalnych południowych godzinach miękną i łatwo się psują.

Terminarz prac na plantacji poziomek.


Luty. Począwszy od lutego, należy wysiewać w skrzynkach lub inspektach nasiona poziomek, z których uzyska się rozsadę gotową do posadzenia już w połowie maja. Z rozsady otrzymanej z późniejszego siewu plantację zakłada się odpowiednio później. Po ukazaniu się trzech listków siewki należy przepikować w rozstawie 5x3–5 cm do skrzynek lub do inspektu.
Marzec. Dalsze pielęgnowanie młodej rozsady. Po wyschnięciu gleby na plantacji wysiać nawozy fosforowe i potasowe, jeśli nie zastosowano ich jesienią albo mieszankę nawozową. Glebę spulchnić haką, usunąć i spalić liście poziomek z zeszłego roku. Spulchnić i odkwasić glebę w razie potrzeby.
Kwiecień. Nie dopuścić do zachwaszczenia gleby na plantacji. Pielęgnować młodą rozsadę. Przygotować pole pod nową plantację poziomek.
Maj. Wysiać nasiona poziomek, jeśli plantacja ma być zakładana w sierpniu i wrześniu. Od połowy maja zakładać plantację poziomek z rozsady uzyskanej z najwcześniejszego siewu nasion. Zasilić owocujące plantację poziomek nawozami azotowymi pierwszy raz przed kwitnieniem i po trzech tygodniach, jeśli wczesną wiosną nie zastosowano mieszanki nawozowej. Przed kwitnieniem opryskać rośliny przeciwko roztoczowi truskawkowemu i kwieciakowi malinowcowi oraz – jeśli jest to potrzebne- przeciwko przędziorkowi chmielowcowemu. Od fazy białego pąka przeprowadzić opryskiwanie przeciwko szarej pleśni. Wyściółkować słomą owocującą plantację. W razie potrzeby rośliny należy nawadniać. Przygotować opakowania do zbiorów owoców.
Czerwiec. Zasilić rośliny 1-2 razy azotem. Od połowy czerwca zbierać owoce 2–3 razy w tygodniu. Zbierać również owoce zgniłe (do osobnych pojemników). Pielęgnować rozsadę z późniejszego siewu. Nawadniać poziomki w razie potrzeby.
Lipiec. Kontynuować zbiór owoców oraz pielęgnować i zasilać nawozami młode siewki. Przygotować pole pod plantację zakładane w sierpniu lub we wrześniu. Nawadniać rośliny w razie potrzeby.
Sierpień. Kontynuować zbiór owoców. Zakładać plantację z rozsady uzyskanych z nasion wysianych na początku maja.
Wrzesień. Kontynuować zbiór owoców. Zakładać nowe plantacje.
Październik. Koniec zbiorów owoców poziomek. Po zakończeniu zbioru rośliny opryskać przeciwko roztoczowi truskawkowemu oraz innym występującym szkodnikom i chorobom. Nawieźć plantację fosforem i potasem lub mieszanką.

Przeczytaj również:

Zakładanie plantacji truskawek, hodowla truskawek Zakładanie plantacji truskawek. Kupić sadzonki 20—-50%, resztę zaś rozmnożyć na własnej plantacji z rozłogów wyrastających w pierwszym roku.

Choroby truskawki, szara pleśń, mączniak prawdziwy, werticylioza Zabiegi powodujące ograniczenie występowania chorób.

Szkodniki w uprawie truskawek kwieciak malinowiec, węgorek niszczyk Sposoby walki z nimi, rady jak się ich ustrzec.

Truskawki uprawa zima, wiosna, po zbiorach i jesienią. Terminarz prac. Z podziałem na poszczególne miesiące. Czynności, o których nie wolno zapominać.